ΣΤΟΠ ΟΜΟΦΟΒΙΑ

«Οι δικές μου γυναίκες δεν είναι ροζ»

Posted in Uncategorized by stopomofovia on January 30, 2011
Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ

Η Μαρία Σούμπερτ φύτεψε στη σημερινή ελληνική πεζογραφία τους σπόρους της κωμωδίας. Καλή η σπορά, καλός κι ο καρπός, εύγευστος, ζουμερός, και μας «χαμογελάει».

Το μυθιστόρημά της «Η συμμορία της Τήλας» (εκδόσεις Πάπυρος) είναι σαν ένα πορτοκάλι στη γλυκύτερή του ώρα, το οποίο δεν έχει χάσει τη μνήμη της ξινής καταγωγής του. Εξι γυναίκες βγαλμένες από το παραμύθι της ζωής, με ζωή που δεν είναι όμως παραμύθι αλλά αγώνας για επιβίωση, με ελάχιστα ιντερμέδια χαράς.

Η κεντρική ηρωίδα της Σούμπερτ, η υπέργηρη Τήλα, ιδιοσυγκρασιακά εξεγερμένη από τη δεκαετία τού ’50, αφού παντρευτεί και κάνει δύο γιους, θα τα γκρεμίσει όλα γιατί επιθυμεί να ζήσει ως λεσβία. Ο μυθιστορηματικός χρόνος κινείται από το παρελθόν στο παρόν και αντιστρόφως, ενώ ένα χιόνι κωμικού πέφτει απαλά και σκεπάζει τις πιο μαύρες τρύπες που άφησε η μοναξιά. Σε μια γωνιά καιροφυλακτεί το γηροκομείο, αυτός ο σωματικός και ψυχικός τάφος, από τον οποίο η Τήλα θα δραπετεύσει, τρομοκρατώντας τα γηρατειά της, γιατί νεάζει από καλοσύνη.

– Μέσα στη γενικευμένη κατήφεια και μαυρίλα της ελληνικής λογοτεχνίας, πώς αποφασίσατε να δοκιμάσετε την κωμωδία στην πιο υπερρεαλιστική της εκδοχή;

«Αυτή η κατήφεια και η μαυρίλα είναι που επιβάλλει την κωμωδία, παρ’ ότι συχνά κινδυνεύει να ρουφήξει τα πάντα γύρω της. Αναζητώ το χιούμορ στη λογοτεχνία και με κουράζει αφάνταστα η σοβαροφάνεια και η καταναγκαστική κατάθλιψη, που πολύ συχνά συνδέονται με την ποιότητα. Πιστεύω πως αυτή είναι και η παρανόηση που έχει δημιουργήσει την κατήφεια: το ότι δεν μπορεί να κάνει κανείς πλάκα μιλώντας -με σεβασμό πάντα- για πολύ σοβαρά θέματα. Είμαι ένας άνθρωπος που αρέσκεται στην -μαύρη κατά προτίμηση- κωμωδία, το σαρκασμό και τις κωμικοτραγικές καταστάσεις, γιατί με εκπλήσσουν κάθε φορά με την ιδιαιτερότητά τους, αλλά και τη βαθιά σοβαρότητά τους».

– Ποιο ήταν το ζωντανό πρότυπό σας, όταν δημιουργούσατε την ηλικιωμένη λεσβία Τήλα, που έκανε την επανάστασή της ήδη από τη δεκαετία του ’50;

«Δεν υπήρχε ένα συγκεκριμένο ζωντανό πρότυπο. Το όνομά της μόνο είναι το όνομα της γιαγιάς τής γιαγιάς μου. Η Τήλα είναι ένα μωσαϊκό γυναικών, υπαρκτών και μη, στις οποίες δεν χωρούσε -για λόγους που δεν γνωρίζω συνειδητά ούτε εγώ- η ανδρική παρουσία, όχι μόνο με την ερωτική της ιδιότητα, αλλά και σαν γενικευμένη οντότητα. Οι σεξουαλικές της προτιμήσεις προέκυψαν στη διάρκεια της γραφής, δεν είχαν προκαθοριστεί, αλλά ξεπετάχτηκαν από την ίδια την ηρωίδα».

– Γιατί όλες οι γυναίκες σας είναι αναποφάσιστες μεταξύ των παραδοσιακών αξιών και των επιταγών των νέων καιρών; Τι είναι αυτό που φοβούνται περισσότερο;

«Ολοι μας δεν είμαστε συνεχώς αναποφάσιστοι ανάμεσα σε αυτό που ξέρουμε, σε αυτό που μας έχουν επιβάλει, σε αυτό που μας κάνει να νιώθουμε ασφάλεια και σε αυτό που πραγματικά θέλουμε; Αλλες φοβούνται μη ζήσουν για πάντα, άλλες φοβούνται μην πεθάνουν, άλλες το πώς θα ζήσουν από εδώ και στο εξής. Δεν ξέρω αν η ερώτηση θα έπρεπε να είναι τι φοβίζει εκείνες ή τι φόβισε εμένα όσο ήμουν εκείνες».

– Το φύλο σε ποιο βαθμό επηρέασε τη ματιά που ρίχνετε στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία; Το κίνημα τού φεμινισμού άφησε τα ίχνη του πάνω στις μυθοπλαστικές σας επιλογές;

«Αποφάσισα να μιλήσω για γυναίκες, προσπαθώντας να αποφύγω τα κλισέ και τη ροζ λογοτεχνία. Σίγουρα εκφράζομαι σαν γυναίκα, μόνο που μου πήρε αρκετό καιρό να το αποδεχτώ σε συγγραφικό επίπεδο, να το εκφράσω, αλλά και να το διασκεδάσω».

Με διπλή ταυτότητα

– Ανήκετε στη νέα γενιά συγγραφέων. Αισθάνεστε ότι συμμετέχετε σε μια συγγραφική κοινότητα με την οποία έχετε κοινά χαρακτηριστικά;

«Νομίζω πως το βασικό κοινό χαρακτηριστικό της νέας γενιάς είναι οι γρήγοροι ρυθμοί και η ταχύτητα που έχουν επιβληθεί από τις νέες τεχνολογίες. Από εκεί κι έπειτα θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για αφηγηματικές προσεγγίσεις, τις οποίες πλησιάζουν άλλοτε περισσότεροι και άλλοτε λιγότεροι συγγραφείς. Εγιναν προσπάθειες στο παρελθόν να αποτελέσουμε μια συγγραφική κοινότητα (π.χ. οι δράσεις που αναλάμβανε το περιοδικό “Να ένα μήλο”), από τις οποίες κάποιες σχέσεις προέκυψαν, κάποιες ανθοφόρησαν και κάποιες έμειναν στο επίπεδο της αλληλοαναγνώρισης και αποδοχής (ή μη αποδοχής -μας ξέρετε εμάς τους καλλιτέχνες, είμαστε και λίγο ζηλιάρηδες…)».

– Είστε μισή Γερμανίδα και μισή Ελληνίδα. Αυτή η διπλή ταυτότητα έχει επηρεάσει τον τρόπο που βλέπετε τον κόσμο και κατ’ επέκταση την πεζογραφία σας;

«Μισή Γερμανίδα και μισή Πόντια! Η διπλή ταυτότητα -εφ’ όσον είναι έννομη- είναι πάντα χρήσιμη. Το να μεγαλώσει κανείς με δύο διαφορετικές κουλτούρες μπορεί να ανοίξει το οπτικό του πεδίο, να διευρύνει τους ορίζοντές του, να προσθέσει διεξόδους εκεί όπου στη μια ή την άλλη πραγματικότητα φαντάζει το αδιέξοδο. Από την άλλη όμως, μπορεί να προκαλέσει και τη μοναξιά τού “ποιος είναι ο τόπος μου και ποια η καταγωγή μου”. Είναι θέμα της ίδιας της οικογένειας αν αυτή η διπλή ταυτότητα θα λειτουργήσει υπέρ ή κατά σε έναν άνθρωπο και -καλά να ‘μαστε- εγώ προσωπικά τη διασκεδάζω απίστευτα!»

– Τι εκτιμάτε, η δύσκολη οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα θα γίνει αφορμή για να γραφτεί ένα μεγάλο μυθιστόρημα για τον εικοστό αιώνα;

«Η περίοδος που περνάμε είναι σίγουρα μια σημαντική αφορμή για να αλλάξουν πολλά πράγματα σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Δεν είμαι σίγουρη πως θα προκύψει ακόμα κάποια αλλαγή. Είναι πολύ νωρίς. Δεν έχει ζοριστεί πολύ ο κόσμος, σε επίπεδο πέραν του οικονομικού. Οταν γίνει αυτό -και πιστεύω πως θα γίνει- θα προκύψει και η ανάγκη που θα δημιουργήσει το μεγάλο μυθιστόρημα, όπως και τη μεγάλη ποίηση, τη φιλοσοφία, την τέχνη. Μέχρι τότε θα αρκεστείτε σε εμάς τους απλούς θνητούς που διασκεδάζουν, εκφράζονται και ονειροπολούν πως κάποτε θα δημιουργήσουν αυτό το μεγάλο στην τέχνη».

πηγή

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: